SEREBRAL PARALİZİ

Serebral palsy doğum öncesi, doğum sırasında ya da hayatın ilk yıllarında beyindeki bir gelişme bozukluğu, enfeksiyon, travma veya beyinin oksijensiz kalmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.
Serebral palsili çocuk ne demektir?
Beyin hasarı olan çocuklar için halk arasında genel olarak ‘spastik çocuk’ terimi kullanılmaktadır. Bu hastalık grubunun diğer isimleri; serebral palsi veya serebral felçtir. Bu hastalık grubu, gelişmekte olan beynin değişik nedenlerle zarar görmesi sonucu ortaya çıkan hareket bozukluğudur. Ortaya çıkan klinik tablonun ağırlığı beynin zedelenme derecesine, hasarın yerine ve çocuğun yaşına bağlıdır. ilk 3 ayda olan zararlar en ağır klinik tabloya neden olmaktadır. Bu hastalık ilrleyici değildir. Görülme sıklığı 2/1000’dir.
Serebral palsi nedenleri nelerdir?
Doğum öncesine ait nedenler: (%50-80)Kromozom anomalileri, Genetik sendromlar, Beynin gelişim bozukluğu, Gebeliğin ilk aylarında geçirilen yüksek ateşli ve döküntülü hastalıklar, Annenin metabolik hastalıkları(diabet,böbrek hastalığı vb)Sigara,alkol,uyuşturucu ve kontrolsüz ilaç kullanımı Radyasyon Travma Doğum sırasında görülen nedenler: (%10-30)Erken veya geç doğum, İkiz/üçüz, Çoğul doğum, Zor doğum, Doğum travması, Beynin oksijensiz kalması
Doğum sonrasına ait nedenler: (%10) Uzun süren yenidoğan sarılığı, Santral sinir sistemi enfeksiyonu, Travma, Beynin oksijensiz kalması.
Serebral palsi tipleri nelerdir?
Spastik tip:en sık görülen tiptir..
Spastik tetraparezi:hem kollarda ,hem bacaklarda katılık ve güçsüzlük vardır.en ağır şekildir..
Spastik diparezi:bacaklarda kollardan daha ağır tipte katılık ve güçsüzlük vardır..
Spastik hemiparezi :vücudun bir yarısını tutan serebral palsi tipidir.
Diskinetik tip:en sık doğumda oksijensiz kalan veya yenidoğan döneminde çok ağır sarılık geçiren bebeklerde görülür.
Ataksik tip:bebek bez gibi gevşektir.zeka geriliği ve denge bozukluğu vardır.
Mix tip:bazı hastalarda birden fazla tipe uyan bulgular bir arada bulunabilir.
Serebral palsi tanısı için ipuçları nelerdir?
0-1 ay: emme güçlüğü,etraftan gelen uyarılara cevap vermeme,havale geçirme,ilk aylarda tiz sesle çok ağlama,huzursuzluk
3.ay: sırt üstü yatırıldığında baş ve topuklar üzerinde yay gibi durma,kasılma,ifadesiz yüz şeklinin olması,3 ayını dolduran bir bebeğin başını hala tutamaması.
4.ay: halen başını tutamama,başparmağını sürekli avuç içinde tutma,elini sürekli yumruk şeklinde tutma.
8.ay: dönememe ve oturamama,başını tutamama,ayakları yere bastırıldığında sert şekilde çaprazlaması
10.ay: sesli ve görsel uyaranlara bakmama,ayağa kladırılınca bacakları çaprazlama,emeklerken backalarını çekmeme
1.yaş: yere basmama veya yürüyememe
Serebral palside tedavi nasıldır?
Hastanın sürekli olarak tedavisini üstlenen ekipte yer alması gereken uzmanlık alanları şunlardır:
1-pediatri uzmanı
2-pediatrik nörolog
3-fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı
4-ortopedi uzmanı
5-fizyoterapist
6-çocuk gelişim uzmanı
7-konuşma terapisti
8-iş-uğraşı terapisti
9-ortotist
Serebral palsili çocuğun rehabilitasyonu deyince neler anlaşılmalı?
1-ailenin eğitimi
2-vücut kontrolünün arttırılması
3-Kasların güçlendirilmesi ve dengenin sağlanması
4-hareketliliğin arttırılması
5-eklemlerde ve kemiklerde gelişebilecek ikincil şekil bozukluklarının önlenmesi
6-günlük aktiviteler gerekli olan becerilerin ve yardımcı cihaz ve kullanımının çocuğa öğretilmesi
7-sosyal iletişim faaliyetlerinin düzenlenmesi
Fizyoterapi ne zaman başlamalıdır?
Doğum sırasında veya sonrasında hareket sorunu olsn bebeklerde,ilk aylar içinde bile fizyoterapiye başlanabilir. Erken fizyoterapi istenmeyen kasılmaları önler. Bebeğe doğru duruş şekilleri öğretilebilir. İleride geişebilecek eklem sertlikleri önlenebilir. Normale yakın hareket özelliklerinin kazanılması sağlanabilir.
Fizyoterapi programı ile neler yapılabilir?
1-Çocuğun uygun pozisyonda tutulması ve pozisyonlanması, yenidoğan döneminden itibaren oldukça önemlidir.
2-Eklem hareket açıklkığı egzersizleri
3-Denge çalışmaları ve güçlendirme egzersizleri
4-Germe programları
5-Yer değiştirme becerilerinin kazandırılması ve iyileştirilmesi
6-Yardımcı cihazları kullanma becerilerinin öğretilmesi
7-Özel teknikler(bobath yöntemi,vojta yöntemi,vb)